Quyền lợi của người khuyết tật tại Mỹ (Phần 1)

Nhiều người khuyết tật trên thế giới vẫn phải đối mặt với các rào cản khi họ hòa nhập vào cộng đồng. Họ thường phải đối mặt với sự phân biệt đối xử về các quyền cơ bản như học tập, việc làm hoặc tiếp cận với các dịch vụ y tế, vui chơi, giải trí và các dịch vụ xã hội khác.
Liên Hiệp Quốc đã thông qua Công Ước Quốc Tế Về Quyền Của người khuyết Tật (Convention on the Rights of Persons with Disabilities) vào ngày 13/12/2006 nhằm mục đích bảo vệ các quyền và nhân phẩm của người khuyết tật. Đến nay đã có 147 nước ký Công Ước, các nước này phải bảo đảm quyền được hưởng bình đẳng các dịch vụ công cộng của người khuyết tật.

Việt Nam là nước thứ 118 ký Công Ước Quốc tế này (ngày 22/10/2007) nhưng người khuyết tật trong nước vẫn phải đối mặt với nhiều rào cản, mà lớn nhất là từ chính trong suy nghĩ và nhận thức của cộng đồng.

Nhận MIỄN PHÍ Cẩm nang định cư Mỹ EB-5

10 điều phải biết khi tìm hiểu về chương trình đầu tư định cư Mỹ EB-5

Tôi muốn nhận

Sự kỳ thị với người khuyết tật khiến các bậc cha mẹ có con khuyết tật cũng ngần ngại cho phép con tham gia sinh hoạt cùng cộng đồng. Điều này càng làm gia tăng khoảng cách cũng như tình trạng phân biệt đối xử với người khuyết tật tại Việt Nam. Do vậy, nhiều bậc cha mẹ đang tìm cách để con mình được học tập phát triển ở các quốc gia có sự quan tâm thỏa đáng hơn dành cho người khuyết tật, trong đó, Mỹ là sự lựa chọn ưu việt.

Theo khảo sát của cộng đồng người Mỹ (ACS), một cuộc khảo sát hàng năm được thực hiện bởi Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, người khuyết tật ở Mỹ năm 2016 chiếm 12,8%.

Hình bên dưới cho thấy những người khuyết tật ở Mỹ tăng chậm từ 11,9% năm 2010 lên 12,8% năm 2016

ACS cho biết: Người khuyết tật sống ở hầu hết tất cả các bang của Mỹ, nhưng tập trung đông nhất ở Phía Tây của bang Virginia (chiếm 20,1%), ngoài ra còn có miền Nam Hoa Kỳ, xung quanh khu vực hạ lưu sông Mississippi, Maine, New Mexico, Oklahoma, Oregon… Tiểu bang có tỷ lệ dân số bị khuyết tật thấp nhất là Utah (với 9,9%).

Ở Mỹ, người khuyết tật được chăm sóc hỗ trợ cả về đời sống tinh thần và vật chất:

Người khuyết tật được hỗ trợ chi phí sinh hoạt

Theo Chủ tịch Hội người khuyết tật Hoa Kỳ – Bà Helena Berger, người khuyết tật không có việc làm ở Mỹ có thể làm đơn hưởng phúc lợi bảo hiểm y tế với khoảng 1000 – 1500 USD/tháng (ở Việt Nam chỉ dao động từ 15 – 20 USD/tháng). Với số trợ cấp này ở Mỹ, người ta có thể đủ sống một cách vừa phải, vì chi phí ở Mỹ khá cao. Người khuyết tật có thể hưởng hỗ trợ nhờ chương trình SSI (Supplemental Security Income): Chính phủ Mỹ cung cấp số tiền căn bản cho những người nghèo hoặc những người không đủ khả năng làm việc, trong đó có những người khuyết tật do bẩm sinh hoặc có thể do bệnh tật gây ra (khoảng 800 USD/tháng).

Người khuyết tật được tạo điều kiện để học tập phát triển

Ở Mỹ, tỷ lệ tốt nghiệp cấp trung học của học sinh khuyết tật khá cao. Từ 2016 – 2018, tỷ lệ tốt nghiệp của học sinh khuyết tật là 65,5%, so với tỷ lệ 84% ở học sinh bình thường. Hiện tỷ lệ người khuyết tật học đại học, cao đẳng ở Mỹ là 11%, và mục tiêu của Mỹ là tạo điều kiện để tăng tỷ lệ người khuyết tật học lên cao.

Người khuyết tật được tự hào về chính mình

Luật Người khuyết tật Hoa Kỳ cấm phân biệt đối xử với người khuyết tật và luôn thúc đẩy sự hòa nhập xã hội của họ. Người khuyết tật không bị coi là khiếm khuyết, mà đây chính là nét tự nhiên mà người khuyết tật hoàn toàn có thể tự hào về bản thân mình.

Người khuyết tật được tham gia bầu cử

Ở Mỹ, người khuyết tật có quyền tham gia bầu cử bình đẳng như mọi công dân khác. Thậm chí, nước Mỹ còn xem người khuyết tật là cử tri có tiềm năng lớn, tuy nhiên, họ vẫn gặp phải nhiều khó khăn lúc kiểm phiếu.

Người khuyết tật được tạo điều kiện để có việc làm

Ở Mỹ, người khuyết tật thất nghiệp chiếm 8,5%, trong khi người bình thường là 3,5%. Nếu doanh nghiệp từ chối người khuyết tật (vì kỳ thị), thì người khuyết tật có quyền khởi kiện lên Ủy ban Cơ hội việc làm bình đẳng Hoa Kỳ. Các cơ quan Chính phủ thuê người khuyết tật làm những công việc mà họ có thể làm và khuyến khích các công ty tư nhân thuê người khuyết tật: Chính phủ sẽ tài trợ một khoản tiền cho công ty dưới hình thức giảm thuế. Nói cách khác, lương mà các công ty này trả cho người khuyết tật sẽ có một phần “bù lỗ” của Chính phủ.

Người khuyết tật ở bất cứ quốc gia nào đều cần được chia sẻ, tôn trọng, được hỗ trợ và tạo điều kiện để sống hòa nhập với cộng đồng và tìm kiếm hạnh phúc của chính mình. Mỹ là quốc gia tạo điều kiện rất nhiều cho người khuyết tật và là nơi đáng cân nhắc cho nhiều gia đình Việt Nam có con em khuyết tật đang tìm kiếm môi trường để định cư và hòa nhập một cách tốt nhất.