[ĐỊNH CƯ MỸ] - Vì sao EB-5 trực tiếp không phổ biến?

28.07.2021

[ĐỊNH CƯ MỸ] - Vì sao EB-5 trực tiếp không phổ biến?

Chương trình định cư Mỹ diện EB-5 đã chính thức trở lại mức đầu tư tối thiểu 500.000 USD. Thông báo này được đặt trên đầu trang web về EB-5 của Sở di trú Mỹ USCIS và nhanh chóng trở thành chủ đề “nóng”. Tuy nhiên, hiện tại điều này chỉ khả thi với các dự án EB-5 trực tiếp do chương trình EB-5 qua Trung tâm vùng đã hết hạn từ sau ngày 30/06/2021 và cần phải được Quốc hội phê chuẩn ủy quyền lại.

Đáng lưu ý, trong lịch sử 31 năm, mặc dù là chương trình chính thức nhưng EB-5 trực tiếp chưa khi nào phổ biến. Hơn 90% thẻ xanh đã được cấp thuộc về các nhà đầu tư qua Trung tâm vùng. Vì sao vậy?

Nguyên nhân nằm ở khả năng chuyển đổi sang thẻ xanh vĩnh viễn (sau 2 năm nhận thẻ xanh có điều kiện) – cái đích cuối cùng của mọi nhà đầu tư định cư.

Khi EB-5 lần đầu tiên được quy định trong Đạo luật nhập cư năm 1990, yêu cầu cơ bản để xóa bỏ điều kiện của thẻ xanh là nhà đầu tư – chủ lao động phải tạo ra tối thiểu 10 việc làm, được hiểu là phải trực tiếp thuê người có quốc tịch hoặc thẻ thường trú nhân Mỹ mà không phải là người thân trực tiếp trong gia đình nhà đầu tư, phải làm toàn thời gian, nghĩa là ít nhất 35 giờ/ tuần, và phải tuân thủ quy định về mức lương tối thiểu, bao gồm cả bảo hiểm cho người lao động, các công việc mùa vụ hoặc tạm thời sẽ không được tính.

Năm 1992, một chương trình thí điểm dành cho người nhập cư diện EB-5 được giới thiệu, nhằm khuyến khích đầu tư nhiều hơn vào các cơ hội kinh doanh và phát triển kinh tế được thu xếp bởi các tổ chức được chỉ định, gọi là “Trung tâm vùng”. Khái niệm EB-5 gián tiếp qua Trung tâm vùng ra đời từ đây, với sự khác biệt căn bản về cách tính toán số lượng việc làm được tạo ra từ khoản đầu tư.

Nhà đầu tư tham gia chương trình thí điểm này sẽ được phân bổ số việc làm gián tiếp, thường được đo bằng các “phương pháp luận hợp lý”, về cơ bản là các mô hình kinh tế được chấp nhận. Ví dụ, nếu 1 dự án khách sạn chi X đô la cho xây dựng thì mô hình kinh tế học sẽ tính toán và ghi nhận cho nhà đầu tư một số lượng việc làm Y. Ngoài ra, dự án có thêm Z việc làm trực tiếp là nhân viên toàn thời gian quản lý, vận hành khách sạn khi đi vào hoạt động. Nếu chia (Y+Z) số việc làm này cho tổng số nhà đầu tư mà kết quả không nhỏ hơn 10 thì hồ sơ EB-5 thành công, đương đơn đủ điều kiện chuyển đổi sang thẻ xanh vĩnh viễn.

Trong khi đó, nhà đầu tư EB-5 trực tiếp thuê nhà thầu xây dựng khách sạn, sau đó tự vận hành sẽ chỉ được ghi nhận Z số việc làm tạo ra, toàn bộ nhân công tham gia xây dựng không được tính vì đây là dịch vụ của bên thứ 3. Thậm chí, nếu nhà đầu tư thuê bên thứ 3 quản lý, vận hành khách sạn thì số việc làm Z cũng không được ghi nhận. Khi đó, mỗi hồ sơ EB-5 tham gia vào dự án trực tiếp này có thể sẽ không tạo ra đủ 10 việc làm như yêu cầu của USCIS và hậu quả là đơn I-829 (đơn xin xóa bỏ điều kiện sau 2 năm để nhận thẻ xanh vĩnh viễn) sẽ bị từ chối.

Đầu tư trực tiếp xây dựng trung tâm thương mại, nhà hàng, quán ăn,… có thể không đem lại đủ số lượng việc làm cần thiết cho hồ sơ EB-5

Tương tự như vậy, một dự án EB-5 trực tiếp đầu tư xây dựng bất động sản cho thuê, kể cả cho thuê làm văn phòng hay trung tâm thương mại cũng có thể gặp rắc rối. Đương đơn và gia đình có thể nhận được visa định cư ban đầu nhưng sau 2 năm, số lượng việc làm trực tiếp không đạt do toàn bộ nhân lực của nhà thầu xây dựng cũng như những người làm thuê cho các công ty, gian hàng không được tính. Một trường hợp thất bại phổ biến khác là đầu tư vào các nhà hàng, quán ăn, tiệm bánh, café,… vì hầu hết người lao động trong ngành này là bán thời gian, thường không cần mua bảo hiểm và không đáp ứng yêu cầu 35 giờ/ tuần để được tính là “việc làm” theo quy định của chương trình EB-5 trực tiếp.

Do đó, mặc dù tỷ lệ thành công của đơn I-526 ban đầu không có nhiều khác biệt, hơn 90% số đơn I-829 bị từ chối thuộc về nhà đầu tư EB-5 trực tiếp.

Có thể thấy, EB-5 diện này sẽ phù hợp với những nhà đầu tư sản xuất, trực tiếp vận hành công việc kinh doanh của mình. Lợi thế của nó là nhà đầu tư kiểm soát được vốn và tài sản, lợi nhuận thu được có thể cao hơn do không phải chia sẻ với Trung tâm vùng. Tuy nhiên, đích đến trong hầu hết các trường hợp không phải cơ hội kinh doanh mà là tấm thẻ xanh vĩnh viễn; do đó, lựa chọn đầu tư qua Trung tâm vùng sẽ an toàn và tiện lợi hơn, lý giải vì sao mặc dù là chương trình thí điểm lại phổ biến hơn rất nhiều.

Vậy nhà đầu tư có thể làm gì ngay bây giờ để sớm hiện thực hóa giấc mơ Mỹ cho gia đình mình? Lời khuyên được các luật sư gợi ý là nếu không có sẵn 1 kế hoạch kinh doanh “chuẩn EB-5”, nhà đầu tư nên tham vấn chuyên gia di trú, thu thập hồ sơ chứng minh tài chính thật đầy đủ, kỹ càng để sẵn sàng triển khai ngay khi EB-5 Trung tâm vùng được ủy quyền lại. Lý do là bất kể trực tiếp hay gián tiếp, việc kiểm tra nguồn gốc khoản tiền đầu tư của USCIS đã, đang và sẽ càng ngày càng nghiêm khắc và khó vượt qua hơn.